Bereid jouw organisatie voor op de verplichte vertrouwenspersoon en de gedragscode ongewenst gedrag

De komst van de verplichte vertrouwenspersoon is dichterbij dan je denkt. Het wetsvoorstel tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met het verplicht stellen van een vertrouwenspersoon is aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nu bij de Eerste Kamer ter behandeling.

Bereid jouw organisatie voor op de verplichte vertrouwenspersoon en de gedragscode ongewenst gedrag

De nieuwe wet verplicht werkgevers met minimaal tien werknemers om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Dit kan iemand uit de eigen organisatie zijn, maar ook iemand via een branchevereniging of een arbodienst. In het wetsvoorstel worden de taken, onafhankelijkheid en geheimhoudingsplicht van de vertrouwenspersoon vastgelegd.

Daarnaast biedt de wet bescherming tegen benadeling. De vertrouwenspersoon mag door zijn of haar rol niet worden benadeeld in de positie binnen de organisatie.

Wat verandert er voor werkgevers?

Voor ondernemers brengt de nieuwe wet extra verantwoordelijkheden met zich mee. Vanaf het moment dat de wet in werking treedt, worden werkgevers verplicht om: 

  • Een interne of externe vertrouwenspersoon aan te wijzen die werknemers ondersteunt bij meldingen van ongewenst gedrag; 
  • Werknemers te informeren over de aanwezigheid en rol van de vertrouwenspersoon;
  • Randvoorwaarden te creëren zodat de vertrouwenspersoon zijn of haar taken goed kan uitvoeren, zoals onafhankelijkheid en vertrouwelijkheid.

 

De beoogde ingangsdatum is nog niet bekend. De invoeringstermijn wordt afhankelijk van de omvang van de onderneming. Voor meer informatie over het wetsvoorstel verwijs ik je graag naar ons eerder geschreven artikel over dit onderwerp.

Ook zonder wettelijke verplichting is het verstandig om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Werkgevers hebben immers de plicht om zoveel mogelijk te voorkomen dat werknemers ziek worden of ongewenst gedrag ervaren. Een vertrouwenspersoon biedt werknemers een laagdrempelig en vertrouwelijk aanspreekpunt dat naar hen kan luisteren, adviseren en als de werknemer dat wenst kan ondersteunen bij het vinden van een passende oplossing.

Gedragscode voor ongewenst gedrag: wat verandert er voor werkgevers? In het verlengde van de nieuwe wet wordt naar verwachting ook een gedragscode voor ongewenst gedrag verplicht. De verwachting is dat bedrijven met tien of meer werknemers straks verplicht zijn om een gedragscode in te voeren. De gedragscode moet onder meer bevatten: duidelijke normen voor gewenst en ongewenst gedrag, praktijkvoorbeelden, meldroutes, stappen voor onderzoek en vervolging en garanties voor veilig melden.

Wat is ongewenst gedrag? Ongewenst gedrag is gedrag waarbij iemand zich onprettig of onveilig voelt. Denk aan agressie, geweld, pesten, discriminatie of (seksuele) intimidatie.

Waarom een gedragscode voor ongewenst gedrag? Werkgevers zijn op grond van de wet verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Dat houdt in dat je als werkgever beleid moet voeren dat gericht is op het voorkomen en beperken van psychosociale arbeidsbelasting.

Uit rechtspraak blijkt dat het essentieel is dat werkgevers kunnen verwijzen naar vooraf vastgestelde, duidelijke richtlijnen, zoals opgenomen in een gedragscode. Enkel het hebben van beleid is niet voldoende. Het beleid moet ook daadwerkelijk worden toegepast en helder zijn voor werknemers. Dat bekent dat de gedragscode in ieder geval kenbaar en toegankelijk moet zijn. Een gedragscode draagt bovendien bij aan een gezonde bedrijfscultuur.

De verplichtstelling van een vertrouwenspersoon en een gedragscode ongewenst gedrag sluit aan bij de toenemende aandacht voor veiligheid op de werkvloer. Heb je na het lezen van deze blog nog vragen? Neem dan gerust contact op met een van onze juristen.