Schijnzelfstandigheid was het afgelopen jaar al een terugkerend onderwerp, maar in 2026 is de toon duidelijk veranderd. De Belastingdienst is gestart met het opleggen van boetes. In de bouwsector zijn inmiddels tien tot twintig bedrijven aangesproken op hun samenwerking met zzp’ers. Als je jouw situatie niet tijdig aanpast, loop je het risico op forse naheffingen en boetes.
De aanleiding is het beëindigen van het handhavingsmoratorium op de Wet DBA. Waar in 2025 nog sprake was van een ‘zachte landing’, is die fase nu voorbij. De Belastingdienst handhaaft risicogericht en richt zich daarbij nadrukkelijk op sectoren waarin structureel met zelfstandigen wordt gewerkt, zoals bouw, industrie, zorg, onderwijs en arbeidsbemiddeling.
Dit is voor jou als ondernemer hét moment om kritisch te kijken naar de manier waarop je zzp’ers inzet. Niet de gekozen contractvorm is daarbij doorslaggevend, maar hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet.
De Hoge Raad heeft hiervoor tien beoordelingspunten geformuleerd. Die gaan onder meer over de aard en duur van het werk, de mate van vrijheid in werktijden en uitvoering, de inbedding in jouw organisatie en het ondernemersrisico dat de zzp’er zelf draagt.
Ook vervangbaarheid, onderhandelingsruimte over tarieven, het werken voor meerdere opdrachtgevers en zichtbaar ondernemerschap spelen een belangrijke rol. Hoe meer de samenwerking lijkt op een reguliere arbeidsrelatie, hoe groter het risico dat deze als dienstverband wordt aangemerkt.
De financiële gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Gemiddeld bedraagt een naheffing ongeveer 33 procent van het bruto jaarbedrag dat je aan een zzp’er hebt betaald.
Ons advies: wacht niet tot er een controle plaatsvindt. Door nu je samenwerkingen te beoordelen en waar nodig aan te passen, voorkom je onaangename verrassingen en houd je grip op je personeels- en kostenstructuur.